“The Greek Experiment”: Η Ελλάδα εξακολουθεί ως πείραμα

Ο Πάνος Χαρίτος δεν χρειάζεται πολλές συστάσεις. Πολεμικός ανταποκριτής, παρουσιαστής ειδήσεων και ντοκιμαντερίστας. Η δημοσιογραφική του διαδρομή στις γειτονιές του κόσμου, εκεί όπου χτυπούσε και χτυπά η καρδιά της ειδησεογραφίας και των γεγονότων, είναι γνωστή. Γνωστή και η προσήλωσή του στην αναζήτηση της αλήθειας.

- Advertisement -

Μέσα στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε επίσημα τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2025 το νέο του πολιτικό ντοκιμαντέρ, το “The Greek Experiment” (Το ελληνικό πείραμα)1, που προβάλλεται πλέον και στις κινηματογραφικές αίθουσες στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα αρχικά. Το ντοκιμαντέρ, μέσα στα 108 λεπτά του, ακολουθεί και καταγράφει τη διαδρομή της οικονομίας και της κοινωνίας κατά τη δεκαετία 2015 – 2025 και το αποτύπωμα αυτής της διαδρομής στην πολιτική σκηνή της Ελλάδας.

Όταν το είδα τον περασμένο Ιούνιο, βγήκα από την αίθουσα του Λαΐς στο Γκάζι με ανάμεικτα συναισθήματα, δύσκολα συναισθήματα. Κυρίως γιατί δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα του 2015, η Ελλάδα εξακολουθεί να είναι ένα πείραμα άσκησης καταστροφικών πολιτικών. Και το ντοκιμαντέρ του Πάνου, ξύνει τη μνήμη για ό,τι ζήσαμε και ζούμε, σκουντάει τη συνείδηση και σε ρωτάει quo vadis.

Προχθές μίλησα μαζί του στο τηλέφωνο και του είπα πως θα του στείλω κάποιες ερωτήσεις να τις απαντήσει. Δεν μπορούσα να κάνω μία δια ζώσης συζήτηση μαζί του λόγω διάφορων υποχρεώσεων, ανειλημμένων και έκτακτων που είχα.

Ιδού η γραπτή μας συνέντευξη:

Ερ: Το ντοκιμαντέρ καλύπτει τη δεκαετία 2015 με 2025 και δη τα χρόνια διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Ποια πιστεύεις ότι ήταν η πιο καθοριστική στιγμή αυτής της δεκαετίας που άλλαξε οριστικά τις ζωές μας;

Απ: Δεν μπορώ να ξεχωρίσω μια στιγμή. Δεν πιστεύω ότι ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό που καθόρισε τις εξελίξεις. Υπάρχει ένας συνδυασμός πραγμάτων. Νομίζω, όμως, η περίοδος 2019-2023 ήταν σημαντική γιατί εκεί η κυβέρνηση βρέθηκε με απόλυτη κυριαρχία και δίχως μια ικανή αξιωματική αντιπολίτευση. Ο ΣΥΡΙΖΑ παραδόθηκε στην εσωστρέφεια και απομακρύνθηκε από την πολιτική πραγματικότητα και την κοινωνία. Ήταν η οριστική διάρρηξη της σχέσης του με τους ψηφοφόρους. Θέλει προσπάθεια να μετατρέψεις το 31% σε μόλις 19%. Εκτιμώ πως η κοινωνία, η οποία είχε διακρίνει σημάδια αποσύνθεσης, πολυδιάσπασης, πολυφωνίας που οδήγησαν σε κακοφωνία στο παρελθόν, περίμενε να δει μια κάποια προσπάθεια ανασύνταξης. Αντ’ αυτού, ο ΣΥΡΙΖΑ ως αξιωματική αντιπολίτευση λειτούργησε αυτοκτονικά. Αυτό βέβαια δεν αλλάζει τις ζωές μας. Αυτές άλλαξαν προ πολλού.

Ερ: Έχεις πάρει συνέντευξη για το ντοκιμαντέρ από σχεδόν όλους τους πρωταγωνιστές της εποχής, πλην του Αλέξη Τσίπρα. Πόσο δύσκολο ήταν να πείσεις τα πολιτικά πρόσωπα να μιλήσουν ανοιχτά για εκείνη την περίοδο και να προβούν σε αποκαλύψεις, όπως πχ ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας;

Απ: Καμία δυσκολία. Όλοι ήταν θετικοί και διαθέσιμοι. Δεν μίλησαν ο Αλέξης Τσίπρας, ο Γιάννης Στουρνάρας και ο Νίκος Ανδρουλάκης που ήταν το κεντρικό πρόσωπο στην υπόθεση των υποκλοπών. Το πιο δύσκολο κομμάτι πάντως ήταν αυτό της αστεγίας και της απώλειας της κανονικότητας. Εκεί δυσκολεύτηκα να πείσω τους ανθρώπους. Δεν είναι εύκολο να αποδεχθούν αυτή την αλλαγή στη ζωή τους και να το μοιραστούν.

Ερ: Υπήρξαν στιγμές, κατά τη διάρκεια των συνεντεύξεων, που ένιωσες ότι κάποιος άφησε το «κοστούμι» του πολιτικού και μίλησε χωρίς φίλτρο, με διάθεση πραγματικής ιστορικής καταγραφής;

Απ: Αυτό δεν θα στο απαντήσω. Θα σου πω, όμως, ότι κάποιοι εκ των πολιτικών που μίλησαν έβγαζαν μια δυσκολία, μια ενοχή για κάτι που υπηρετήσαν και δεν το πίστεψαν ποτέ. Δεν θα πω περισσότερα. Η γλώσσα του σώματος λέει περισσότερα από τις ίδιες τις λέξεις σε κάποιες περιπτώσεις.

Ερ: Το δημοψήφισμα του 2015 εξακολουθεί να διχάζει. Τι αποκόμισες ως συμπέρασμα από την έρευνα σου, ποιο ήταν τελικά το πραγματικό πολιτικό διακύβευμα; Την ίδια στιγμή, ποιο πιστεύεις ότι ήταν το διακύβευμα για τους ίδιους τους πολίτες;

Απ: Νομίζω το ερώτημα αυτό είχε απαντηθεί από τους πολίτες το Γενάρη του 2015. Το δημοψήφισμα μάλλον ήταν ένας εύσχημος τρόπος να επικυρωθεί η αλλαγή πλεύσης μέσα από την αναθεώρηση του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος.

Ερ: Για μένα μια από τις πολύ δυνατές στιγμές του ντοκιμαντέρ είναι η υπόθεση της εξόρυξης αντιμονίου στη Χίο, ως παράδειγμα συνεπειών που συνδέονται με τα μνημόνια. Στο ντοκιμαντέρ υπάρχουν κι άλλες τέτοιες υποθέσεις, όπως το έγκλημα στα Τέμπη. Ποιο θεωρείς ότι είναι τελικά το πραγματικό κόστος των μνημονιακών πολιτικών;

Απ: Αυτό που ζούμε. Τα Τέμπη, οι υποκλοπές, ο ΟΠΕΚΕΠΕ, το ναυάγιο της Πύλου, το ναυάγιο της Χίου, το πως συμπεριφέρονται οι τράπεζες στους πολίτες που μάτωσαν για να τις σώσουν και πως συμπεριφέρεται η κυβέρνηση. Σαν να μην συνέβη τίποτα. Οι ίδιες παθογένειες, τα ίδια σκάνδαλα και σε μεγαλύτερη κλίμακα. Αυτή είναι η πραγματική χρεοκοπία και είναι ακόμα εδώ.

Ερ: Αν το The Greek Experiment κατέγραφε ένα μόνο συναίσθημα της δεκαετίας 2015-2025 ποιο θα ήταν αυτό; Θυμός, ελπίδα, φόβος, κούραση, ανακούφιση;

Απ: Νομίζω η κούραση. Κουράστηκε ο κόσμος από το ψέμα και την παραπλάνηση.

Ερ: Πόσο δύσκολη ήταν για σένα η συνολική επιμέλεια της ταινίας, αφού υπογράφεις σκηνοθεσία, σενάριο, οργάνωση παραγωγής και μουσική επιμέλεια.

Απ: Δεν είναι η πρώτη φορά. Το είχα κάνει και το 2013 στο «Συγκατοικώντας με τους Αγίους» που ήταν μάλιστα έξι ωριαία επεισόδια. Είναι όμορφο πράγμα αυτό. Να το σχεδιάζεις, να το υλοποιείς, να φτιάχνεις το σενάριο, να φαντάζεσαι τις μουσικές την ώρα των συνεντεύξεων και των γυρισμάτων. Να το βάζεις στο χαρτί για τελευταία φορά και να χάνεσαι στο μοντάζ. Μπορώ να το κάνω ξανά και ξανά. Όσοι το κάνουν, καταλαβαίνουν καλά τι εννοώ…