Γράφουν οι Νικίτα Μαζούροφ , Τζόνα Βαλντέζ* στο The Intercept
To You Tube διέγραψε τους λογαριασμούς τριών σημαντικών παλαιστινιακών οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στο πλαίσιο των κυρώσεων εναντίον της πλατφόρμας που ανακοίνωσε ο Τράμπ
Ένα ντοκιμαντέρ με μητέρες που επέζησαν από τη γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα. Μια βιντεοσκόπηση που αποκαλύπτει τον ρόλο του Ισραήλ στη δολοφονία ενός Παλαιστίνιου Αμερικανού δημοσιογράφου. Ένα ακόμη βίντεο που αποκαλύπτει την καταστροφή παλαιστινιακών σπιτιών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη από το Ισραήλ.
Το YouTube διέγραψε κρυφά όλα αυτά τα βίντεο στις αρχές Οκτωβρίου, σβήνοντας από τον ιστότοπό του τους λογαριασμούς που τα δημοσίευαν, μαζί με τα αρχεία των καναλιών τους. Οι λογαριασμοί ανήκαν σε τρεις σημαντικές παλαιστινιακές ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων: το Al-Haq, το Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Al Mezan και το Παλαιστινιακό Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Η κίνηση αυτή ήρθε ως απάντηση στην εκστρατεία της κυβέρνησης των ΗΠΑ για την καταστολή της λογοδοσίας για καταγγελόμενα ισραηλινά εγκλήματα πολέμου εναντίον Παλαιστινίων στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Τα κανάλια των παλαιστινιακών ομάδων στο YouTube φιλοξένησαν ώρες υλικού που τεκμηρίωναν και τόνιζαν τις φερόμενες παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου από την ισραηλινή κυβέρνηση τόσο στη Γάζα όσο και στη Δυτική Όχθη, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας Παλαιστινίων αμάχων.
«Είμαι αρκετά σοκαρισμένη που το YouTube δείχνει τόσο μικρή αντίσταση», δήλωσε η Sarah Leah Whitson, εκτελεστική διευθύντρια του Democracy for the Arab World Now. «Είναι πραγματικά δύσκολο να φανταστεί κανείς κάποιο σοβαρό επιχείρημα ότι η κοινοποίηση πληροφοριών από αυτές τις παλαιστινιακές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων θα παραβίαζε με κάποιο τρόπο τις κυρώσεις. Το να υποκύπτουμε σε αυτόν τον αυθαίρετο χαρακτηρισμό για αυτές τις οργανώσεις ώστε να τις λογοκρίνουμε, είναι απογοητευτικό και αρκετά περίεργο».
Αφού το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο εξέδωσε εντάλματα σύλληψης και απήγγειλε κατηγορίες στον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου και στον πρώην υπουργό Άμυνας του Ισραήλ Γιοάβ Γκάλαντ για εγκλήματα πολέμου στη Γάζα, η κυβέρνηση Τράμπ κλιμάκωσε την υπεράσπισή της στις ενέργειες του Ισραήλ επιβάλλοντας κυρώσεις σε αξιωματούχους του ΔΠΔ και στοχοποιώντας άτομα και οργανισμούς που συνεργάζονται με το δικαστήριο.
«Το YouTube προωθεί την ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ για την αφαίρεση αποδεικτικών στοιχείων παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκλημάτων πολέμου».
«Είναι εξωφρενικό το γεγονός ότι το YouTube προωθεί την ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ να απομακρύνει από το κοινό στοιχεία για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εγκλήματα πολέμου», δήλωσε η Κάθριν Γκάλαχερ, ανώτερη δικηγόρος στο Κέντρο Συνταγματικών Δικαιωμάτων. «Το Κογκρέσο δεν είχε πρόθεση να επιτρέψει στον πρόεδρο να διακόψει τη ροή πληροφοριών προς το αμερικανικό κοινό και τον κόσμο — αντίθετα, οι πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των εγγράφων και των βίντεο, εξαιρούνται ρητά βάσει του νόμου που ο πρόεδρος επικαλέστηκε ως την εξουσία του για την έκδοση των κυρώσεων του ΔΠΔ».
«Ανησυχητική οπισθοδρόμηση»
Το YouTube, το οποίο ανήκει στην Google, επιβεβαίωσε στο The Intercept ότι διέγραψε τους λογαριασμούς των ομάδων ως άμεσο αποτέλεσμα των κυρώσεων του Υπουργείου Εξωτερικών κατά της ομάδας μετά από έλεγχο. Η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε τις κυρώσεις κατά των οργανισμών τον Σεπτέμβριο με επιχείρημα ότι συνεργάδτηκαν με το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο σε υποθέσεις που κατηγορούν Ισραηλινούς αξιωματούχους για εγκλήματα πολέμου.
«Η Google έχει δεσμευτεί να συμμορφώνεται με τις ισχύουσες κυρώσεις και τους νόμους περί εμπορικής συμμόρφωσης», δήλωσε ο εκπρόσωπος του YouTube, Boot Bullwinkle.
Σύμφωνα με την πολιτική συμμόρφωσης με τις κυρώσεις της Google για τους εκδότες, «τα προϊόντα εκδοτών της Google δεν είναι επιλέξιμα για οντότητες ή άτομα που υπόκεινται σε περιορισμούς βάσει των ισχυόντων εμπορικών κυρώσεων και της νομοθεσίας περί συμμόρφωσης με τις εξαγωγές».
Η Al Mezan, μια οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Γάζα, δήλωσε στο The Intercept ότι το κανάλι της στο YouTube τερματίστηκε ξαφνικά φέτος στις 7 Οκτωβρίου χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση.
«Ο τερματισμός του καναλιού μας στερεί από το να φτάσουμε σε αυτό που φιλοδοξούμε να μεταφέρουμε το μήνυμά μας και να εκπληρώσουμε την αποστολή μας», δήλωσε ένας εκπρόσωπος της ομάδας, «και μας εμποδίζει να επιτύχουμε τους στόχους μας και περιορίζει την ικανότητά μας να προσεγγίσουμε το κοινό με το οποίο φιλοδοξούμε να μοιραστούμε το μήνυμά μας».
Το κανάλι του Al-Haq, με έδρα τη Δυτική Όχθη, διαγράφηκε στις 3 Οκτωβρίου, δήλωσε εκπρόσωπος της ομάδας, με ένα μήνυμα από το YouTube ότι «το περιεχόμενό του παραβιάζει τις οδηγίες μας».
«Η αφαίρεση της πλατφόρμας μιας οργάνωσης ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το YouTube, η οποία πραγματοποιήθηκε χωρίς προηγούμενη προειδοποίηση, αποτελεί σοβαρή παράβαση αρχών και ανησυχητική οπισθοδρόμηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία της έκφρασης», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Al-Haq. «Οι κυρώσεις των ΗΠΑ χρησιμοποιούνται για να παρακωλύσουν το έργο της λογοδοσίας για την Παλαιστίνη και να φιμώσουν τις παλαιστινιακές φωνές και τα θύματα, και αυτό έχει πολλαπλασιαστικό αντίκτυπο σε τέτοιες πλατφόρμες που ενεργούν επίσης βάσει τέτοιων μέτρων για να φιμώσουν περαιτέρω τις παλαιστινιακές φωνές».
Το Παλαιστινιακό Κέντρο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, το οποίο ο ΟΗΕ περιγράφει ως τον παλαιότερο οργανισμό ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Γάζα, ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι η κίνηση του YouTube «προστατεύει τους δράστες από την λογοδοσία».
«Η απόφαση του YouTube να κλείσει τον λογαριασμό του PCHR είναι ουσιαστικά μία από τις πολλές συνέπειες που έχουμε αντιμετωπίσει ως οργανισμός από την απόφαση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να επιβάλει κυρώσεις στους οργανισμούς μας για το νόμιμο έργο μας», δήλωσε ο Basel al-Sourani, υπεύθυνος διεθνούς υπεράσπισης και νομικός σύμβουλος της ομάδας. «Το YouTube είπε ότι δεν ακολουθούσαμε την πολιτική του σχετικά με τις Οδηγίες Κοινότητας, ενώ όλη μας η δουλειά ήταν ουσιαστικά η παρουσίαση πραγματικών και τεκμηριωμένων ρεπορτάζ για τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά του παλαιστινιακού λαού, ειδικά από την έναρξη της συνεχιζόμενης γενοκτονίας στις 7 Οκτωβρίου».
«Με αυτόν τον τρόπο, το YouTube γίνεται συνένοχο στη φίμωση των φωνών των Παλαιστινίων θυμάτων», πρόσθεσε ο αλ-Σουράνι.
Κοιτάζοντας έξω από τις ΗΠΑ
Στις τρεις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έκλεισαν συνολικά τους λογαριασμούς και διαγράφηκαν περισσότερα από 700 βίντεο, σύμφωνα με καταμέτρηση του Intercept.
Τα διαγραμμένα βίντεο έχουν έρευνες, όπως μια ανάλυση της δολοφονίας της Αμερικανίδας δημοσιογράφου Shireen Abu Akleh από το Ισραήλ, έως και μαρτυρίες Παλαιστινίων που βασανίστηκαν από ισραηλινές δυνάμεις αλλά και ντοκιμαντέρ όπως το « The Beach », για παιδιά που έπαιζαν σε μια παραλία και σκοτώθηκαν από ισραηλινή επιδρομή.
Ορισμένα βίντεο εξακολουθούν να είναι διαθέσιμα μέσω αντιγράφων που έχουν αποθηκευτεί στο Wayback Machine του Internet Archive ή σε εναλλακτικές πλατφόρμες, όπως το Facebook και το Vimeo. Η διαγραφή επηρέασε μόνο τα επίσημα κανάλια της ομάδας. Τα βίντεο που δημιουργήθηκαν από τους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς αλλά φιλοξενήθηκαν σε εναλλακτικά κανάλια στο YouTube παραμένουν ενεργά. Ωστόσο, δεν υπάρχει διαθέσιμος συγκεντρωτικός κατάλογος βίντεο που διαγράφηκαν από το YouTube και πολλά φαίνεται να μην είναι διαθέσιμα αλλού στο διαδίκτυο.
Τα βίντεο που δημοσιεύονται αλλού στο διαδίκτυο, φοβούνται οι ομάδες, θα μπορούσαν σύντομα να αποτελέσουν στόχο διαγραφής, επειδή πολλές από τις πλατφόρμες που τα φιλοξενούν είναι επίσης υπηρεσίες με έδρα τις ΗΠΑ. Το ίδιο το ICC άρχισε να διερευνά τη χρήση παρόχων υπηρεσιών εκτός των ΗΠΑ.
Η Al-Haq δήλωσε ότι θα αναζητήσει επίσης εναλλακτικές λύσεις εκτός των αμερικανικών εταιρειών για να φιλοξενήσει το έργο της.
Το YouTube δεν είναι η μόνη αμερικανική εταιρεία τεχνολογίας που εμποδίζει ομάδες υπεράσπισης των παλαιστινιακών δικαιωμάτων να χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες του. Ο εκπρόσωπος της Al-Haq δήλωσε ότι η Mailchimp, η υπηρεσία λίστας αλληλογραφίας, διέγραψε επίσης τον λογαριασμό της ομάδας τον Σεπτέμβριο. (Η Mailchimp και η μητρική της εταιρεία, Intuit, δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.)
Υποκύπτοντας στην απαίτηση του Τραμπ
Τόσο οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ όσο και του Ισραήλ έχουν προστατεύσει τον εαυτό τους από το ΔΠΔ και την ευθύνη για τα φερόμενα εγκλήματα πολέμου που έχουν διαπράξει. Καμία από τις δύο χώρες δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του Καταστατικού της Ρώμης, της διεθνούς συνθήκης που ίδρυσε το δικαστήριο.
Τον Νοέμβριο του 2024, οι εισαγγελείς του ΔΠΔ εξέδωσαν εντάλματα σύλληψης για τον Νετανιάχου και τον Γκάλαντ, κατηγορώντας τους ηγέτες ότι σκόπιμα λιμοκτόνησαν πολίτες εμποδίζοντας την είσοδο βοήθειας στη Γάζα. Τόσο οι κυβερνήσεις Μπάιντεν όσο και Τραμπ απέρριψαν τη νομιμότητα των ενταλμάτων.
Από την επανεκλογή του, ο Τραμπ έχει υιοθετήσει μια πιο επιθετική στάση κατά της λογοδοσίας για το Ισραήλ. Στις πρώτες ημέρες της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ ανανέωσε τις κυρώσεις κατά του ΔΠΔ και εξέδωσε νέα, πιο αυστηρά μέτρα κατά δικαστικών αξιωματούχων και οποιουδήποτε κατηγορείται ότι βοήθησε τις προσπάθειές τους. Τον Σεπτέμβριο, με νέα εντολή, επέβαλε συγκεκριμένες κυρώσεις στις τρεις παλαιστινιακές ομάδες .
Οι κινήσεις των ΗΠΑ ακολούθησαν τον χαρακτηρισμό του Al-Haq ως « τρομοκρατικής οργάνωσης» από το Ισραήλ το 2021 και μια διαδικτυακή εκστρατεία δυσφήμισης από φιλοϊσραηλινούς ακτιβιστές που προσπαθούσαν να συνδέσουν το Παλαιστινιακό Κέντρο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με ένοπλες ομάδες.
Οι κυρώσεις παγώνουν τα περιουσιακά στοιχεία των οργανισμών στις ΗΠΑ και απαγορεύουν στα άτομα που έχουν επιβληθεί κυρώσεις να ταξιδέψουν στη χώρα. Ομοσπονδιακοί δικαστές έχουν ήδη εκδώσει προκαταρκτικά διατάγματα σε δύο υποθέσεις υπέρ εναγόντων που υποστήριξαν ότι οι κυρώσεις παραβίασαν τα δικαιώματά τους που απορρέουν από την Πρώτη Τροπολογία.
«Η κυβέρνηση Τραμπ επικεντρώνεται στη συμβολή στη λογοκρισία πληροφοριών σχετικά με τις ισραηλινές φρικαλεότητες στην Παλαιστίνη και οι κυρώσεις εναντίον αυτών των οργανώσεων έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα για να κάνουν τη σύνδεση με αυτές τις οργανώσεις τρομακτική για τους Αμερικανούς, οι οποίοι θα ανησυχούν για τους νόμους περί υλικής υποστήριξης», δήλωσε η Γουίτσον της DAWN, η οποία προσχώρησε σε έναν συνασπισμό ομάδων τον Σεπτέμβριο για να απαιτήσει από την κυβέρνηση Τραμπ να άρει τις κυρώσεις της.
Όπως πολλές εταιρείες τεχνολογίας, το YouTube έχει δείξει προθυμία να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις τόσο της κυβέρνησης Τραμπ όσο και του Ισραήλ. Το YouTube συντονίστηκε με μια εκστρατεία που διοργάνωσαν Ισραηλινοί εργαζόμενοι στον τομέα της τεχνολογίας για την αφαίρεση περιεχομένου από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που θεωρείται επικριτικό για το Ισραήλ . Στο εσωτερικό, η Google, η μητρική εταιρεία του YouTube, παρέδωσε κρυφά τα προσωπικά στοιχεία του λογαριασμού Gmail στην Υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνείων των ΗΠΑ, σε μια προσπάθεια να συλλάβει έναν φιλοπαλαιστίνιο φοιτητικό οργανωτή.
Ακόμη και πριν από την γενοκτονική εκστρατεία του Ισραήλ στη Γάζα, το YouTube είχε κατηγορηθεί ότι εφάρμοζε άνισα τις οδηγίες κοινότητας για τη λογοκρισία των παλαιστινιακών φωνών, ενώ παράλληλα απέκρυπτε παρόμοιο έλεγχο από φιλοϊσραηλινό περιεχόμενο. Τέτοιες τάσεις συνεχίστηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, σύμφωνα με δημοσίευμα του Wired .
Νωρίτερα φέτος, το YouTube έκλεισε τον επίσημο λογαριασμό του Συνδέσμου Υποστήριξης Κρατουμένων και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Addameer. Η κίνηση αυτή έγινε μετά από πιέσεις από τους Δικηγόρους του Ηνωμένου Βασιλείου για το Ισραήλ, οι οποίοι έγραψαν στο YouTube για να επισημάνουν ότι ο οργανισμός είχε δεχτεί κυρώσεις από το Υπουργείο Εξωτερικών.
Η Γουίτσον προειδοποίησε ότι η συνθηκολόγηση του YouTube θα μπορούσε να δημιουργήσει προηγούμενο, ωθώντας άλλες εταιρείες τεχνολογίας να υποκύψουν στη λογοκρισία.
«Ουσιαστικά επιτρέπουν στην κυβέρνηση Τραμπ να υπαγορεύει ποιες πληροφορίες μοιράζονται με το παγκόσμιο κοινό», είπε. «Δεν πρόκειται να τελειώσει με την Παλαιστίνη».
*Ο Nikita Mazurov είναι ερευνητής ασφαλείας που επικεντρώνεται σε ζητήματα απορρήτου που αφορούν την προστασία πηγών, την αντιεγκληματολογία και τη διασφάλιση της απορρήτου.
** Ο Jonah Valdez είναι δημοσιογράφος για το The Intercept, καλύπτοντας πολιτικά θέματα, εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, Ισραήλ και Παλαιστίνη, ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κινήματα διαμαρτυρίας για κοινωνική δικαιοσύνη.
